Bevrijdingsroute auto 75 + 1 jaar

Ga met de auto op pad en rij de bevrijdingsroute! U ontdekt allerlei belangrijke locaties en bezienswaardigheden die van belang waren ten tijde van de oorlog en bevrijding.

Volg de route van de bevrijders vanaf 20 april tot en met 2 mei 1945.

Op 2 mei vinden de laatste gevechtshandelingen plaats in de provincie Groningen. 

Op 20 april 1945 werden Uithuizermeeden en omgeving bevrijd van de Duitse bezetters.

In de dagen daaraan voorafgaand werden er vanaf het Duitse eiland Borkum met zwaar geschut richting de Canadese bevrijders geschoten en ook richting het dorp Uithuizermeeden. Tijdens deze beschietingen kwamen helaas ook zes dorpsbewoners om het leven waaronder vijf kinderen.

Na de zware gevechten in de stad Groningen verliep de opmars richting Delfzijl en Zoutkamp relatief voorspoedig tot 20 april. Op 21 april toen de troepen Spijk genaderd waren kwamen er hevig gevechten tot stand vanaf de Duits stellingen zoals van de batterij  Nansum  en van de batterij Delfzijl.

De route die omschreven wordt begint op deze 20 april en eindigt op 2 mei, de datum van laatste gevechtshandelingen in de provincie Groningen. 

Uithuizermeeden

  • Start Johan van Veenplein
  • Ga richting de Vlasakker.

Monument aan de Vlasakker: Sta even stil bij het monument ,  opdat wij niet vergeten!

  • Ga via de Guldenakker naar de Oudedijksterweg en volg tot aan de kruising met de Eemsweg.

Op de hoek van de Oudedijksterweg en de Eemsweg wordt het eerste Canadese voertuig in de gemeente Uithuizermeeden gezien, er volgt een gevechtshandeling van korte duur en er wordt terug geschoten vanaf een boerderij aan de Eemsweg. Bron boek” Meij 650”

 Hefswal

  • Ga via de Eemsweg rechtsaf de Hefswalsterweg volg deze weg door Hefswal tot aan de Schapeweg.
  • Ga bij de Schapeweg links, de Hooilandsweg vervolgen tot aan Oosteinde.

Roodeschool en Oosteinde

Meer informatie over de 2e wereldoorlog uit de regio Roodeschool, Oudeschip en Oosteinde vindt u in boek “ Verloren en Herwonnen Vrijheid” zie boven genoemde website.

Naast de kerk ligt de algemene begraafplaats en is tevens locatie van  “Oorlogsgraven van het  Gemenebest.”  Rustplaats van o.a. omgekomen militairen  en piloten                                                                       De onderstaande link betreft een aangespoelde piloot bij de dijk ongeveer bij ‘De Noordkaap”

 www.groningen4045.nl/75-verhalen/een-aangespoelde-piloot-bestolen.

  • Ga tegenover de kerk rechtsaf de Spijksterweg op let op kruising N997 en vervolg de weg via de “Wortelpot” naar, let op kruising N997, de Lage Trijnweg en dan richting Spijk.
  • Bij Spijk aangekomen vervolg de weg over de Hoofdstraat-Noord tot in Spijk.

Spijk

www.deverhalenvangroningen.nl/alle-verhalen/zesdorpentocht-spijk

  • In Spijk Hoofdstraat Noord- volgen en dan om de kerk naar Hoofdstraat Zuid, Links af de Nesweg inslaan ga richting Bierum vervolgens de Spijksterweg volgen tot in Bierum. 

Bierum

www.deverhalenvangroningen.nl/alle-verhalen/zesdorpentocht-bierum.

  • Vervolgens via de Hereweg/Bierumerweg , let op kruising N997, weg volgen tot in het dorp Holwierde.

 

bevrijdingsroute auto
bevrijding holwierde 1945
Centrum van het dorp Holwierde na gevechtshandelingen eind april 1945.

Nansum

www.deverhalenvangroningen.nl/alle-verhalen/zesdorpentocht-nansum

Zie informatiebord bij de dijk, uitleg over het  batterij  Nansum er resteren nog 2 betonnen bunkers.

Batterij Nansum was onderdeel ter verdediging van Emden, een belangrijke havenplaats in Duitsland. In Nansum stond geschut opgesteld zgn. “Flack” kanonnen ter verdediging van geallieerde bommenwerpers en vijandige schepen op de Eems. Maar ten tijde van de eindstrijd werden de kanonnen ook land inwaarts gericht en richten daarmee enorme schade aan in de omliggende dorpen en aan de boerderijen. Vele boerderijen zijn totaal verwoest dat kun nu nog zien aan de daken van rode dakpannen en de felrode stenen van de muren bebouwing.

  • Ga terug naar de Nansumerweg, let op kruising N 997 en rij vervolgens richting Uitwierde.
  • Ga vanuit Uitwierde richting Biessum.
bevrijding schietrichting nansum
Schietrichting van het geschut Nansum richting de dorpen Holwierde en Bierum.

Delfzijl

  • Ga via de Wierdeweg via de Europaweg naar de rotonde en steek die recht over en vervolg de Europaweg en sla aan het einde links af naar Waddenweg deze volgen  na ca. 500 rechtsaf slaan de Uitwierderweg op en rij die straat helemaal  uit tot aan de stoplichten voor het spoorwegovergang nabij het station.

www.groningen4045.nl/75-verhalen/kanonnen-op-de-dijk-de-batterie-delfzijl www.groningen4045.nl/75-verhalen/de-slag-om-delfzijl-pocket

www.tracesofwar.nl/sights/58954/Duitse-Bunker-Zee-Aquarium.htm

  • Steek bij de stoplichten rechtover en ga via De Vennen naar de Havenstraat via de Marktstraat naar de Oude Schans sla aan het einde van de weg linksaf naar de Nieuweweg richting Farmsum.

Farmsum

  • Na de sluis bij het tankstation rechts aan houden, weg Nieuwstad vervolgen tot in het centrum van Farmsum.

www.battlefieldtours.nu/informatie/de-strijd-in-de-provincie-groningen/   

Laatste gevechtshandeling op 2 mei vanaf de trans van de  toren.

Bij de gevechten van 21 april tot en met 2 mei 1945 kwamen in het Eemsmondgebied veel mensen om het leven. Tenminste 88 burgers, 102 Canadese en 185 Duitse militairen werden gedood. Hun graven zijn te vinden in hun woonplaats, op de Canadese militaire begraafplaats bij Holten of op de Duitse militaire begraafplaats te IJsselstein. Honderden anderen raakten gewond.

Wemke Ketting-Jager was vier jaar toen de Canadezen haar dorp Farmsum bevrijdden. “Op 1 mei stonden mijn moeder en ik buiten. Er werd nog steeds hevig gevochten en toen zagen we Tommies overvliegen die bommen afwierpen op Delfzijl en Emden. 'Als dit ons de bevrijding niet geeft, dan weet ik het ook niet meer,' zei mijn moeder.”

Laatste schoten

Farmsum, tegen Delfzijl aan, was het laatste dorp in Nederland waar gevochten werd. “De bombardementen duurden al dagen en eigenlijk moesten we in een schuilkelder, maar ik had difterie en dat was besmettelijk. De dokter kwam mij elke dag een spuit geven; nu eens onder begeleiding van een mof, dan weer met een Canadees.” De wisselende militaire begeleiding van de dokter vertelde het gezin Jager iets meer over waar het front lag. “Er werd gevochten in Delfzijl en ten zuiden van Farmsum.” Op 2 mei gaven de laatste Duitsers, die zich in de kerk hadden verschanst, zich over. Het verhaal gaat, dat de laatste schoten van de Duitse sluipschutters in de toren ook de laatste schoten tijdens oorlogsgevechten in Nederland zijn.

  • Ga via de Koestraat en de Borgshof linksaf naar de Hogelandsterweg deze weg vervolgen rotonde kwartrond nemen en vervolgens doorrijden over de sluis van het Eemskanaal tot net na de brug over het Oosterhornkanaal en sla linksaf richting Weiwerd.

Weiwerd

  • Volg de Heemkesweg  richting Weiwerd vervolg via de Oosterwierumweg sla na de rioolwaterzuivering links af en vervolg de Oosterwierumweg sla bij de brug links af en na de brug rechtsaf naar  de Oosterhornerweg sla aan het einde linksaf naar de Valgenweg richting Termunterzijl, sla voor Termunterzijl links af de Schepperbuurt op naar de Kenninckweg.

www.groningen4045.nl/75-verhalen/de-broers-sleutelberg---vermoord-met-de-bevrijding-in-zicht 

Termunterzijl/Termunten

  • Vervolg de weg over de sluis “De boog van Ziel” via de Mello Coenderbuurt en via de Kenninckweg.
  • Sla rechts af de Borgiusweg op en ga na 200 m links de Abel Oldersweg in, bij de splitsing de Dallingeweersterweg richting dijk nemen en ga naar “Fiemel”
bevrijding delfzijl
Bevrijding!    Locatie centrum Delfzijl.

Fiemel  en Punt van Reide, Locatie Fiemel

Het gemaal Fiemel is deels in het talud gebouwd en van af de weg nauwelijks te zien

Bij het informatiecentrum van het Groningerlandschap is er gelegenheid om uw auto te parkeren.

Op de bunkers is het geschut nagebouwd en in de bunkers zijn informatie plaquettes aangebracht.

Tevens kunt u een wandeling maken in de Breebaartpolder, langs de punt van Reide en bij de dijk.

www.groningerlandschap.nl/erfgoed/borgen/batterij-fiemel/

www.iberationroute.nl/the-netherlands/pois/h/heavy-artillery-and-fierce-resistance-lrnl625

  • Vervolg de weg langs de dijk en sla aan het einde rechtsaf dan komt u weer op de Dallingeweersterweg in Termunten.
  • Termunten is het einde van de beschreven route
  • De route terug naar Uithuizermeeden heeft een lengte van ca.70 km tijd ca. 2 uur. 

Historische informatie en bronnen

www.tracesofwar.nl/articles/1135/Bevrijding-van-Oost--en-Noord-Nederland.htm

www.battlefieldtours.nu/informatie/de-strijd-in-de-provincie-groningen/

www.groningen4045.nl/portretten/bene-roelf-westerdijk-uithuizermeeden

www.groningen4045.nl

www.deverhalenvangroningen.nl

boek: “ Verloren en Herwonnen Vrijheid”

boek:  “Meij 650”

boek: “Bierum in de branding”

batterij fiemel
Batterij Fiemel na de laatste gevechtshandelingen in 1945.